Brzeźno

Z WikiBrzezno

Brzeźno

Brzeźno (niem. Brösen) - nadmorska dzielnica Gdańska granicząca z takimi dzielnicami, jak: Nowy Port, Letnica, Wrzeszcz, Zaspa-Rozstaje, Przymorze Wielkie. W okresie letnim pełni funkcję kąpieliska i dzielnicy wypoczynkowo-rozrywkowej.

Spis treści

Etymologia nazwy

Istnieje kilka hipotez dotyczących pochodzenia nazwy. Wg jednej "Brzeźno" pierwotnie było nazwą jeziora, która została utworzona z formantem -no od podstawy roślinnej brzoza i oznaczała jezioro, nad którym rosną brzozy. Leżąca nad nim osada nazywała się Prusęcino (od zamieszkującej ją ludności pochodzenia pruskiego). Wiele wskazuje na to, że właśnie Prusęcino zmieniło później nazwę na Bresno (pierwszy zapis na ten temat pochodzi z 1323 roku). Z uwagi na dwuznaczność nazwy odnoszącej się do jeziora i osady, jezioro przemianowano na "Zaspa". Druga hipoteza mówi o powstaniu nazwy osady od słowa brzeg odnoszącego się do nadmorskiego położenia.

Dawne zapisy nazwy: Prusicino, Prusęcino (1278), Bresno, Bresin (1480), Brieszno (1570), Bresen (1618).

Historia

Na temat historii Brzeźna w artykule Historia Brzeźna.

Demografia

Brzeźno-wieś na przełomie XIX i XX wieku

Przyrost liczby mieszkańców Brzeźna na przestrzeni dziejów:

Rok Liczba mieszkańców
1771 194 (z czego 78 rybaków)
1871 249
1880 385
1890 597
1900 2 041
1910 2 500
1934 3 400
1952 5 000
1969 8 000
2003 13 600
2008 13 863

Życie religijne

Brzeźno od wieków było bardzo silnie związane z kościołem rzymsko-katolickim. Nawet w czasach, gdy w pobliskim Gdańsku dominowały wyznania protestanckie ta niewielka wioska będąca własnością cystersów z Oliwy pozostawała pod ich oczywistym wpływem. W czasach pruskich brzeźnieńscy katolicy korzystali z kościołów okolicznych dzielnic (Nowego Portu i Wrzeszcza). Dopiero w 1926 roku udało się im doprowadzić do budowy własnego kościoła. Obecnie, tak jak to miało miejsce wcześniej, katolicy stanowią dominujące wyznanie. Poza nim swoje siedziby w Brzeźnie mają też Kościół Wolnych Chrześcijan oraz Zbór Kościoła Zielonoświątkowego.

Charakterystyczne budowle

Przez wieki charakterystycznymi budynkami w Brzeźnie były liche chaty rybackie kryte strzechą. Z chwilą, gdy Brzeźno wzbogaciło się o funkcję kurortu, zaczęły pojawiać się budynki typowe dla uzdrowisk, a więc łazienki i domy zdrojowe. Żadne z pierwszych tego typu obiektów nie zachowały się do naszych czasów, ale możemy oglądać do dziś Dom Zdrojowy, a na starych zdjęciach także Halę Brzegową. Wokół kształtującego się kurortu zaczęły powstawać wille i hotele, które lokowały się głównie wzdłuż dzisiejszych ulic Gdańskiej (Villa Renate, Hotel Deutsches Haus, Strand Hotel) i Krasickiego (Villa Germania, Villa Schmidt, Villa Inka, Villa Anita), ale powstawały też np. przy ul. Pułaskiego.

Do bardzo charakterystycznych budowli Brzeźna należą też pozostałości fortyfikacji składających się na Baterię Wiejską i Baterię Plażową.

Literatura

  • Był sobie Gdańsk. Brzeźno, Nowy Port, Grzegorz Fortuna, Donald Tusk, Gdańsk 2004
  • Brzeźno - Najstarsze Kąpielisko Wybrzeża Gdańskiego, Waldemar Nocny, Gdańsk 2004
  • Zarys dziejów kąpieliska w Brzeźnie, Acta Cassubiana, t. V, Wojciech Konkel, Gdańsk 2003
  • Miasto jak ogród - Brzeźno, Polski Klub Ekologiczny, 2/1997
 
 
Osobiste